[Żródła do historii Polski XIX-XX w.]


Przypisy - biografie


Sławek Walery

polityk
(1879-1939)

Urodzony 2 lutego 1879 r. w Strutynie na Podolu, w rodzinie inteligenckiej. W 1899 r. ukończył Wyższą Szkołę Handlową im. L. Kronenberga w Warszawie.

Od 1900 r. członek Polskiej Partii Socjalistycznej; w latach 1903-1905 członek jej CKR. Od początku 1905 r. wraz z Aleksandrem Prystorem kierował Organizacją Spiskowo-Bojową PPS. W 1906 r. ukończył stworzoną przez Józefa Piłsudskiego Szkołę Bojową PPS w Krakowie, po czym tworzył bojówki PPS m.in. w Łodzi, Zagłebiu Dąbrowskim i Włocławku. W czerwcu ciężko ranny podczas wybuchu w tajnym laboratorium pirotechnicznym, aresztowany, lecz zwolniony z braku dowodów winy. Brał udział w akcji pod Bezdanami w 1908 r.

Od 1910 r. działał w organizacjach strzeleckich i Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych. Po wybuchu I wojny światowej, w latach 1914-1915 służył w I Brygadzie Legionów, po czym działał w Warszawie, tworząc Polską Organizację Wojskową i Centralny Komitet Narodowy. W 1917 r. aresztowany przez Niemców. W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości oficer do szczególnych zleceń Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego. W 1923 r. ukończył Wyższą Szkołę Wojenną. W tymże roku zweryfikowany jako podpułkownik ze starszeństwem 1 czerwca 1919 r. Od 1924 r. (do 1936 r.) był prezesem Związku Legionistów.

Po zamachu majowym, współorganizator i prezes założonego w 1928 r. Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. W latach 1928-1938 poseł na Sejm (do 1935 z ramienia BBWR), w 1938 r. marszałek Sejmu. Trzykrotny premier: w latach 1930, 1930-1931 i 1935. Jeden z twórców konstytucji kwietniowej 1935 r. Po śmierci Józefa Piłsudskiego jego wpływy jednak systematycznie malały - przegrywał w walce z grupą, która utworzyła Obóz Zjednoczenia Narodowego (OZN). W czerwcu 1938 r. wybrany marszałkiem Sejmu, który jednak rychło został rozwiązany; wskutek skierowanej przeciwko niemu kampanii propagandowej OZN nie uzyskał już mandatu do następnego Sejmu. Wyeliminowany z życia politycznego, popełnił samobójstwo 3 kwietnia 1939 r.